Ποιες είναι οι αιτίες της Κλιματικής Αλλαγής;

Ποιες είναι οι αιτίες της Κλιματικής Αλλαγής;

Το «φαινόμενο του θερμοκηπίου»⁶ — η θέρμανση που συμβαίνει καθώς η ατμόσφαιρα παγιδεύει τη θερμότητα που ακτινοβολεί η Γη προς το διάστημα — έχει ενταθεί λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας από τα μέσα του εικοστού αιώνα, σύμφωνα με την επιστήμη.

Η παρουσία τέτοιων αερίων στην ατμόσφαιρα εμποδίζει τη διαφυγή της θερμότητας. Τα αέρια με μεγάλη διάρκεια ζωής που παραμένουν στην ατμόσφαιρα ημι-μόνιμα και δεν αντιδρούν φυσικά ή χημικά στις μεταβολές της θερμοκρασίας αναφέρονται ως «παράγοντες» της κλιματικής αλλαγής. «Ανατροφοδοτήσεις» είναι αέρια, όπως οι υδρατμοί, που αντιδρούν φυσικά ή χημικά στις μεταβολές της θερμοκρασίας.

Τα παρακάτω αέρια συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου:

^{Σχήμα 3 Μόρια αερίων του θερμοκηπίου}

^{Σχήμα 4 – Η θερμότητα της Γης}

Οι ανθρώπινες δραστηριότητες στη Γη μεταβάλλουν το υπάρχον φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η καύση ορυκτών καυσίμων όπως ο άνθρακας και το πετρέλαιο έχει αυξήσει την ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα τον τελευταίο αιώνα. Αυτό συμβαίνει επειδή η καύση άνθρακα ή πετρελαίου παράγει CO2 συνδυάζοντας άνθρακα με οξυγόνο. Η εκκαθάριση γης για γεωργία, βιομηχανία και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες έχει αυξήσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε μικρότερο βαθμό.

Οι αλλαγές στα αποτελέσματα του φυσικού ατμοσφαιρικού φαινομένου του θερμοκηπίου είναι δύσκολο να προβλεφθούν, αλλά τα παρακάτω αποτελέσματα φαίνεται να είναι πιθανά:

• Κανονικά, η θερμοκρασία της Γης θα αυξηθεί. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορεί να είναι ευπρόσδεκτες σε ορισμένες περιοχές, αλλά όχι σε άλλες.
• Η θερμότερη ατμόσφαιρα πιθανόν να οδηγήσει σε περισσότερη εξάτμιση και περισσότερες βροχοπτώσεις συνολικά, αλλά ορισμένες συγκεκριμένες περιοχές μπορεί να παρουσιάσουν διαφορετικά αποτελέσματα. Πράγματι, μερικές από αυτές μπορεί να γίνουν πιο υγρές και άλλες πιο ξηρές.
• Ένα εντονότερο φαινόμενο του θερμοκηπίου θα ζεστάνει τους ωκεανούς και θα προκαλέσει μερική τήξη των παγετώνων και των πάγων, αυξάνοντας τη στάθμη της θάλασσας. Όταν ο ωκεανός θερμαίνεται, το νερό διαστέλλεται, συμβάλλοντας στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
• Τα υψηλότερα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στην ατμόσφαιρα μπορεί να έχουν τόσο θετικές όσο και αρνητικές επιδράσεις στις αποδόσεις των καλλιεργειών εκτός θερμοκηπίου. Η ανάπτυξη των φυτών μπορεί να ενισχυθεί από τα αυξημένα επίπεδα CO2, σύμφωνα με ορισμένες εργαστηριακές μελέτες.

Ξηρασίες, πλημμύρες και ακραίες θερμοκρασίες είναι παραδείγματα ακραίων κλιματικών φαινομένων που μπορούν να προκαλέσουν απώλειες καλλιεργειών και να θέσουν σε κίνδυνο τα μέσα διαβίωσης των αγροτών, καθώς και την επισιτιστική ασφάλεια των κοινοτήτων παγκοσμίως. Τα ζιζάνια, τα παράσιτα και οι μύκητες μπορεί να ευδοκιμήσουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες, πιο υγρούς χειμώνες και αυξημένα επίπεδα CO2. Ανάλογα με την καλλιέργεια και το οικοσύστημα, το κλίμα πιθανότατα θα επιδεινώσει τα προβλήματα με τα ζιζάνια και τα παράσιτα.

Τέλος, καθώς το αυξημένο CO2 διεγείρει την ανάπτυξη των φυτών, η έρευνα έχει ήδη δείξει ότι μειώνει τη διατροφική αξία των περισσότερων καλλιεργειών, μειώνοντας τη συγκέντρωση πρωτεΐνης και βασικών θρεπτικών συστατικών στα περισσότερα είδη φυτών⁷.

^{6 -} 

• Πέμπτη Έκθεση Αξιολόγησης IPCC, 2014
• Πρόγραμμα Έρευνας Παγκόσμιας Κλιματικής Αλλαγής των Ηνωμένων Πολιτειών, "Επιπτώσεις της Παγκόσμιας Κλιματικής Αλλαγής στις Ηνωμένες Πολιτείες," Cambridge University Press, 2009

Ανθρώπινη Δραστηριότητα και η Σημασία της

Τα τελευταία 150 χρόνια, οι βιομηχανικές διαδικασίες που στηρίζουν τον σύγχρονο πολιτισμό μας έχουν αυξήσει τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα από 280 μέρη ανά εκατομμύριο σε 414 μέρη ανά εκατομμύριο.

Η επιτροπή υποστήριξε επίσης ότι τα αέρια του θερμοκηπίου που παράγονται από τον άνθρωπο, όπως το διοξείδιο του άνθρακα, το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου, είναι πιθανό να ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της παρατηρούμενης αύξησης της θερμοκρασίας της Γης τα τελευταία 50 χρόνια.

Ακτινοβολία του Ήλιου

Επειδή ο Ήλιος είναι η βασική πηγή ενέργειας που κινεί το κλιματικό μας σύστημα, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι οι αλλαγές στην εκπομπή ενέργειας του Ήλιου θα προκαλέσουν αλλαγές στο κλίμα.

Η ηλιακή μεταβλητότητα έχει αποδειχθεί ότι παίζει ρόλο σε προηγούμενες κλιματικές αλλαγές σε πειράματα. Για παράδειγμα, μεταξύ περίπου 1650 και 1850, μια μείωση της ηλιακής δραστηριότητας σε συνδυασμό με αύξηση της ηφαιστειακής δραστηριότητας πιστεύεται ότι συνέβαλε στην έναρξη της Μικρής Εποχής των Παγετώνων, όταν η Γροιλανδία ψύχθηκε από το 1410 έως τη δεκαετία του 1720 και οι παγετώνες προχώρησαν στις Άλπεις.

Ωστόσο, ορισμένες ενδείξεις δείχνουν ότι η τρέχουσα παγκόσμια θέρμανση δεν σχετίζεται με αλλαγές στην ηλιακή ενέργεια:

• Η μέση ποσότητα ενέργειας που εκπέμπει ο Ήλιος έχει παραμείνει σταθερή ή έχει αυξηθεί ελαφρώς από το 1750.
• Θα αναμένονταν υψηλότερες θερμοκρασίες σε όλα τα στρώματα της ατμόσφαιρας αν η θέρμανση οφειλόταν σε έναν πιο ενεργό Ήλιο. Αντίθετα, έχει παρατηρηθεί ψύξη στην ανώτερη ατμόσφαιρα, καθώς και θέρμανση στην επιφάνεια και στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας επειδή τα αέρια του θερμοκηπίου παγιδεύουν τη θερμότητα στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.
• Κλιματικά μοντέλα που λαμβάνουν υπόψη τις αλλαγές στην ηλιακή ακτινοβολία δεν μπορούν να αναπαράγουν την παρατηρούμενη τάση της θερμοκρασίας τον τελευταίο αιώνα ή και περισσότερο χωρίς να λαμβάνουν υπόψη την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.