Η ηλεκτροεγκεφαλογραφία (EEG) μετρά τη ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου ανιχνεύοντας σήματα από ηλεκτρόδια που τοποθετούνται στο τριχωτό της κεφαλής (Teplan, 2002). Ανάλογα με τη συσκευή EEG, χρησιμοποιούνται διάφορα συστήματα τοποθέτησης ηλεκτροδίων. Τα ακατέργαστα δεδομένα EEG συλλέγονται συνήθως και στη συνέχεια επεξεργάζονται για την εξαγωγή συγκεκριμένων ζωνών συχνοτήτων που σχετίζονται με την ανίχνευση του στρες, κυρίως τα κύματα άλφα και θήτα.

Η επεξεργασία των δεδομένων EEG περιλαμβάνει διάφορα στάδια. Πρώτα, το συνεχές σήμα EEG διαιρείται σε μικρότερα τμήματα, ή εποχές, που συνήθως διαρκούν λίγα δευτερόλεπτα το καθένα, για να απλοποιηθεί η ανάλυση. Αυτές οι εποχές υποβάλλονται σε φασματική ανάλυση, η οποία υπολογίζει την πυκνότητα φασματικής ισχύος και επιτρέπει την εξαγωγή χαρακτηριστικών στον φασματικό χώρο (Yang et al., 2018). Η εστίαση γίνεται κυρίως στις ζώνες συχνοτήτων άλφα (8–13 Hz) και θήτα (4–7 Hz), οι οποίες είναι γνωστό ότι αντανακλούν εγκεφαλική δραστηριότητα σχετιζόμενη με το στρες.

Τα κύματα άλφα συνδέονται συνήθως με καταστάσεις χαλάρωσης και παρατηρούνται συχνά κατά τη διάρκεια ξεκούρασης ή παθητικών συνθηκών (Prent & Smit, 2020). Αντίθετα, τα κύματα θήτα συνδέονται με γνωστικό φορτίο, προσοχή και συναισθηματική διέγερση, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα σημαντικά για την αξιολόγηση του στρες (Abdalhadi et al., 2024). Επομένως, η ισχύς εντός αυτών των ζωνών υπολογίζεται και αναλύεται για τον προσδιορισμό των επιπέδων στρες κατά τη διάρκεια των πειραματικών συνεδριών.

Σχήμα 5. Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), πηγή: https://www.neeuro.com/blog/understanding-electroencephalogram-eeg-for-better-brain-health

Σχήμα 6. Οι εγκεφαλικοί χάρτες αλλάζουν ανάλογα με την τιμή της ισχύος άλφα των επιτυχημένων/ανεπιτυχών συμμετεχόντων σε διαφορετικά επίπεδα CCT, πηγή: Erkan et al., 2025. 

Οι εγκεφαλικές υπογραφές EEG που σχετίζονται με το στρες, όπως η μειωμένη ισχύς άλφα και η αυξημένη δραστηριότητα θήτα, αποτελούν άμεσα δείκτες του τρόπου με τον οποίο η αντίληψη, το συναίσθημα και η γνωστική λειτουργία επηρεάζονται από τις περιβαλλοντικές συνθήκες, και ιδιαίτερα το φως (Yang et al., 2018; Abdalhadi et al., 2024).

Η φωτοθεραπεία είναι μια στοχευμένη παρέμβαση που χρησιμοποιεί τεχνητό φως υψηλής έντασης και ευρέος φάσματος για να προσομοιώσει το φυσικό φως της ημέρας και να επαναφέρει το εσωτερικό ρολόι του σώματος. Συνήθως εφαρμόζεται μέσω ενός φωτεινού κουτιού 10.000 lux και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική το πρωί για την ευθυγράμμιση των κιρκαδικών ρυθμών και τη βελτίωση της νευρικής ρύθμισης του στρες και της διάθεσης.

Σχήμα 7. Φωτοθεραπεία, πηγή: https://www.universiteitleiden.nl/en/research/research-projects/social-and-behavioural-sciences/psychology/bioclock-light-therapy-for-depression