Το πρώτο βήμα στο ταξίδι μας είναι να κατανοήσουμε τα βασικά.
Οι μαθητές εισάγονται στην έννοια ότι τα περισσότερα κύτταρα στο σώμα είναι εξειδικευμένα: τα κύτταρα του δέρματος προστατεύουν, τα μυϊκά κύτταρα συσπώνται και τα νευρικά κύτταρα μεταδίδουν σήματα. Τα βλαστοκύτταρα, από την άλλη πλευρά, είναι αρχικά γενικά. Είναι σαν κενά δομικά στοιχεία που μπορούν να αναπαραχθούν ή να μετατραπούν σε εξειδικευμένα κύτταρα όταν χρειάζεται.

Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι βλαστοκυττάρων. Τα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα είναι πολυδύναμα, που σημαίνει ότι μπορούν να γίνουν οποιοσδήποτε τύπος κυττάρου στο ανθρώπινο σώμα. Τα ενήλικα βλαστοκύτταρα, όπως αυτά που βρίσκονται στον μυελό των οστών, είναι πιο περιορισμένα αλλά παραμένουν απαραίτητα για την αντικατάσταση και επισκευή κατεστραμμένων ιστών. Υπάρχουν επίσης τα επαγόμενα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα (iPSCs), μια επαναστατική ανακάλυψη των Shinya Yamanaka και Kazutoshi Takahashi το 2006, κατά την οποία φυσιολογικά ενήλικα κύτταρα «επαναπρογραμματίζονται» ώστε να λειτουργούν όπως τα εμβρυϊκά κύτταρα (Takahashi & Yamanaka, 2006).

Οι μαθητές εξερευνούν επίσης πώς αυτά τα κύτταρα ήδη χρησιμοποιούνται στην ιατρική. Μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών σώζουν ασθενείς με καρκίνους του αίματος όπως η λευχαιμία. Βλαστοκύτταρα του κερατοειδούς αποκαθιστούν την όραση σε άτομα με κατεστραμμένα μάτια (NIH, 2022). Και ερευνητές στην Mayo Clinic μελετούν πώς τα βλαστοκύτταρα θα μπορούσαν να επισκευάσουν κατεστραμμένο καρδιακό ιστό (Mayo Clinic, 2023).

Σε αυτό το στάδιο, οι μαθητές αποκτούν τη βασική γνώση: τα βλαστοκύτταρα είναι το σύστημα επισκευής της φύσης και η ανθρωπότητα αρχίζει να μαθαίνει πώς να τα χρησιμοποιεί.

Εικόνα 1 - Πηγή: British Society for Nanomedicine